Raad van State adviseert negatief over de uitbreiding van het taakstrafverbod.
13 maart 2026
Door: Samuel de Leon
Raad van State adviseert negatief over de uitbreiding van het taakstrafverbod.
Het huidige taakstrafverbod verbiedt rechters om een taakstraf op te leggen voor bepaalde misdrijven. Volgens de regering gaat het bestaande verbod echter niet ver genoeg. Om die reden is een wetsvoorstel gedaan om het taakstraf verbod uit te breiden.
Met dit wetsvoorstel beoogt de regering het in alle gevallen van mishandeling van hulpverleners en handhavers te verbieden een taakstraf op te leggen. Daarnaast bevat het voorstel twee versoepelingen van het al bestaande verbod. Zo zou een taakstraf, ondanks het verbod, wel in combinatie met een voorwaardelijke gevangenisstraf moeten kunnen worden opgelegd én de rechter zou een uitzondering moeten kunnen maken voor verdachten die al eerder een taakstraf hebben gehad. Op 24 december is aan de Raad van State de opdracht gegeven om te adviseren over de voorgestelde Wet aanscherping taakstrafverbod. Op 2 maart 2026 is dit advies bekend gemaakt.
Advies Raad van State
Advies met betrekking tot de aanscherping van het taakstrafverbod
De Raad van State wil graag benadrukken dat ook zij geweld tegen hulpverleners en handhavers in alle gevallen onacceptabel vinden. Volgens hen dient hier dan ook hard tegen op te worden getreden. Toch wordt het uitbreiden van het taakstrafverbod niet als oplossing gezien. De Raad van State stelt dat de rechter namelijk de ruimte moet blijven houden om maatwerk te kunnen blijven leveren. De voorgestelde wet laat hier niet genoeg ruimte voor.
Hierbij benadrukt de Raad van State dat het huidige taakstrafverbod, voor wat betreft geweldsfeiten, vooral ziet op de zwaardere gevallen van mishandeling. De zwaardere gevallen van mishandeling tegen hulverleners en handhavers vallen dus ook al onder het huidige verbod. De uitbreiding van het taakstrafverbod zou dus betekenen dat ook de lichtste gevallen van mishandeling waarbij nauwelijks pijn of letsel ontstaat, zoals bijvoorbeeld het geven van een zachte klap met een open hand, onder het taakstrafverbod zouden kunnen vallen. Dit kan volgens hen in sommige gevallen worden gezien als disproportioneel. De Raad van State benoemt vervolgens ook dat de rechter al rekening houdt met het feit dat het geweld tegen een hulpverlener of handhaver wordt gepleegd. Ook in het geval van zo’n lichte mishandeling zijn de straffen dan hoger. Daarnaast zou de uitbreiding van het taakstrafverbod ervoor kunnen zorgen dat de bestraffing minder effectief wordt. Het afschrikwekkende effect van korte vrijheidsstraffen ten opzichte van andere straffen lijkt namelijk klein of zelfs helemaal niet aanwezig te zijn. Ook zijn er aanwijzingen dat de kans op recidive juist groter is na een korte vrijheidsstraf. Het aanscherpen van het taakstrafverbod leidt er dus ook niet toe dat meer toekomstige misdrijven worden voorkomen.
Advies met betrekking tot de versoepelingen van het taakstrafverbod
Zoals gezegd bevat het wetsvoorstel ook een versoepeling van het taakstrafverbod voor verdachten aan wie al eerder een taakstraf is opgelegd. De reden hiervoor is dat rechters het taakstrafverbod in sommige gevallen als knellend en/of disproportioneel ervaren. Een voorbeeld betreft het geval waarin een beroep op een strafuitsluitingsgrond niet slaagt maar er desondanks redenen zijn voor strafvermindering. Een ander voorbeeld dat wordt genoemd is een kwetsbaar persoon die een eenvoudige winkeldiefstal pleegt. Een vrijheidsbenemende straf kan in zo’n geval als te zwaar worden gezien. Het taakstrafverbod zou de rechter in deze voorbeelden in de weg zitten. Om die reden wordt een zogenoemde hardheidsclausule voorgesteld wanneer het gaat om niet voorzienbare omstandigheden en “lichte recidive”.
De Raad van State merkt hierover terecht op dat voorbeelden als deze met enige regelmaat voorkomen in het strafrecht en daarom niet als “niet voorzienbare omstandigheden” kunnen worden aangemerkt. De Raad van State adviseert daarom om nog verder te gaan dan de voorgestelde wijziging. Er wordt geadviseerd om het taakstrafverbod in het geheel los te laten wanneer sprake is van lichte recidive.
Lees hier het gehele advies van de Raad van State: Wet aanscherping taakstrafverbod. – Raad van State
