Alimentatie

Kinderalimentatie

Ouders zijn en blijven, ook als zij uit elkaar gaan, (wettelijk) verantwoordelijk voor de verzorging en opvoeding van hun minderjarige kinderen en de kosten daarvan. Zij hebben een onderhoudsplicht ten opzichte van hun kinderen.

 

Wanneer ouders uit elkaar gaan, moeten er afspraken gemaakt worden over de kinderen: waar ze gaan wonen, hoe de zorg verdeeld wordt en ook hoe hoog de bijdrage in de kosten wordt.

 

Vaststellen hoogte kinderalimentatie

Als uitgangspunt bij het vaststellen van kinderalimentatie geldt dat een kind er na de echtscheiding financieel zo min mogelijk op achteruit mag gaan. Het uitgangspunt voor het vaststellen en berekenen van kinderalimentatie is dan ook de behoefte van de kinderen.

 

Deze behoefte wordt berekend aan de hand van het gezamenlijke netto besteedbaar inkomen van partijen voor de scheiding en de leeftijd van de kinderen, aan de hand van door het Nibud opgestelde tabellen.

 

Draagkrachtvergelijking kinderalimentatie

Vervolgens moet berekend worden in welke verhouding dit behoeftebedrag door de ouders gedragen moet worden. Beide ouders zijn immers onderhoudsplichtig jegens hun kinderen, ook de onderhoudsgerechtigde ouder. Hiervoor moet een draagkrachtvergelijking gemaakt worden.

 

Tot slot zal berekend moeten worden of de onderhoudsplichtige ouder over voldoende draagkracht beschikt om zijn/haar aandeel van de behoefte van de kinderen te kunnen voldoen. Dit wordt berekend aan de hand van een zogenaamde draagkrachtberekening.

 

Als de onderhoudsplichtige ouder de alimentatie niet (op tijd) betaald, kan de inning daarvan via een deurwaarder of via het Landelijke Bureau Inning Onderhoudsbijdrage (LBIO) geregeld worden.

 

Betalen alimentatie voor kinderen: alimentatieplicht

Het betalen van alimentatie staat los van het ouderlijk gezag en omgang; de alimentatieplicht blijft in beginsel bestaan, ook wanneer de alimentatieplichtige ouder niet belast is/blijft met het ouderlijk gezag en/of geen omgang met het kind heeft.

 

Ook de vader die een kind niet heeft erkend en alleen biologisch gezien ouder is, kan als verwekker van een kind verplicht worden tot het voldoen van een onderhoudsbijdrage.

 

Partneralimentatie

Een belangrijk gevolg van de echtscheiding is dat de ene partneralimentatie aan de andere partner moet betalen als deze niet in voldoende mate in zijn/haar eigen levensonderhoud kan voorzien.

 

Verplichting betaling partneralimentatie

Een verplichting tot betaling van partneralimentatie kan alleen bestaan als partijen gehuwd zijn geweest of een geregistreerd partnerschap hebben gehad. De wet veronderstelt dat er sprake is van een “lotsverbondenheid” tussen de ex-echtgenoten die door het huwelijk tot stand is gekomen. Ondanks het feit dat zij niet meer met elkaar getrouwd zijn, horen zij zich elkaars lot aan te trekken.

 

Als de ene echtgenoot niet voldoende inkomsten kan genereren om in het levensonderhoud te kunnen voorzien, is de andere echtgenoot verplicht om hieraan bij te dragen. In tegenstelling tot in sommige andere landen, is het niet van belang of iemand ‘schuld’ heeft aan het einde van de relatie. Voor het vaststellen van alimentatie maakt het niet uit wie van de echtgenoten om de echtscheiding heeft verzocht.

 

Alimentatieduur

De hoogte en de duur van de alimentatieverplichting kan in onderling overleg worden vastgesteld – bij voorkeur vastgelegd in een echtscheidingsconvenant – maar ook door tussenkomst van de rechter. Meer informatie hierover vind u onder het kopje ‘Duur, wijziging en indexering’.

 

Vaststelling hoogte alimentatie

De vast te stellen alimentatie is afhankelijk van de behoefte en behoeftigheid van degene die alimentatie ontvangt en van de draagkrachtruimte van degene die alimentatie moet betalen. Tot slot wordt een zogenaamde draagkracht-/jusvergelijking gemaakt. Met deze vergelijking wordt berekend bij welk bedrag partijen een gelijke financiële vrije ruimte hebben.

 

Iemand wordt als behoeftig aangemerkt als die persoon redelijkerwijs niet in staat is (volledig) in zijn/haar eigen levensonderhoud te voorzien. De alimentatiegerechtigde heeft in dat geval onvoldoende inkomen en kan dat in redelijkheid ook niet verwerven.

 

De behoefte van degene die alimentatie ontvangt, is het bedrag dat nodig is om – naast een eventueel eigen inkomen of uitkering – de levenstandaard die er was tijdens het huwelijk voort te zetten. De welstand en luxe waarin men tijdens het huwelijk leefde is dus medebepalend voor de hoogte van de behoefte (huwelijksgerelateerde behoefte).

 

Draagkrachtberekening alimentatieplichtige

Vervolgens wordt een draagkrachtberekening van beide partijen gemaakt. Deze dient er toe om vast te stellen of de alimentatieplichtige over voldoende draagkracht beschikt om in deze behoefte te kunnen voorzien.

 

De draagkracht is het resultaat van de financiële middelen waarover de onderhoudsplichtige (in redelijkheid) beschikt, verminderd met datgene dat hiervan betaald moet worden voor het eigen levensonderhoud. Daarnaast is het een instrument om een draagkrachtvergelijking te maken.

 

Berekening alimentatie draagkracht

Bij Cleerdin & Hamer Advocaten kunnen deze alimentatie berekeningen voor u gemaakt worden. Hiervoor gebruiken de advocaten gespecialiseerd in alimentatie, hetzelfde alimentatieprogramma als door de rechtbanken gebruikt wordt. Ook kunnen wij u bijstaan bij het herberekenen van de alimentatie.

 

Zekerheid ontvangen vastgestelde partneralimentatie

De alimentatiegerechtigde is natuurlijk nooit helemaal zeker of hij/zij de vastgestelde alimentatie over de gehele duur ook daadwerkelijk ontvangt. Immers, bij het overlijden van de alimentatieplichtige stopt ook de alimentatieplicht. Maar er kunnen ook andere oorzaken zijn waardoor de alimentatie stopt of verlaagd wordt, bijvoorbeeld in geval van arbeidsongeschiktheid of ontslag van de alimentatieplichtige.

 

Als u er zeker van wilt zijn dat u over de hele periode alimentatie ontvangt, kunt u de volgende opties overwegen:

  • Afkopen van de partneralimentatie;
  • Verzekering afsluiten.

 

Ad 1. Afkopen van de partneralimentatie

In dit geval betaalt de alimentatieplichtige eenmalig een bedrag, waarmee de alimentatieplicht voor de gehele looptijd wordt afgekocht. De alimentatieontvanger loopt nu geen risico meer dat de alimentatie niet wordt ontvangen.

 

Mogelijkheden afkoopbedrag partneralimentatie

De alimentatiegerechtigde kan:

  • het afkoopbedrag storten op een bankrekening: het gevaar hierbij is echter dat het bedrag te snel wordt uitgegeven;
  • met het afkoopbedrag een lijfrente aankopen bij een verzekeraar: dit is een periodieke uitkering die de ontvanger krijgt zolang hij of zij leeft. De periodieke uitkering ontvangt u dan bijvoorbeeld een keer per maand. Op deze wijze bent u niet afhankelijk van uw ex-partner voor het ontvangen van de alimentatie en ontvangt u de alimentatiebedragen toch in termijnen.

 

Nadelen afkopen partneralimentatie

Nadelen van het afkopen van de partneralimentatie:

  • de betaalde partneralimentatie wordt eenmalig in mindering gebracht op het fiscale inkomen. Het is mogelijk dat daardoor een lager fiscaal voordeel wordt behaald dan wanneer de partneralimentatie gedurende een aantal jaren betaald wordt.
  • de ontvangen partneralimentatie wordt eenmalig bij het fiscaal inkomen opgeteld. De mogelijkheid bestaat dat er meer inkomstenbelasting betaald moet worden.

 

Risico’s afkopen partneralimentatie

Risico’s van het afkopen van de partneralimentatie:

  • de alimentatiegerechtigde echtgenoot overlijdt binnen 12 jaar. Bij het vaststellen van het uitkoopbedrag is waarschijnlijk gerekend met een alimentatieduur van 12 jaar. Als de alimentatiegerechtigde eerder overlijdt, is de alimentatieplichtige duurder uit dan wanneer hij alimentatie zou hebben betaald.
  • wanneer de alimentatie is afgekocht en de alimentatiegerechtigde binnen 12 jaar een bijstandsuitkering aanvraagt, dan probeert de uitkerende instantie alsnog de bijstand te verhalen op de alimentatieplichtige. De mogelijkheid bestaat dus dat de alimentatieplichtige, naast de al betaalde afkoopsom, alsnog een maandelijks bedrag aan partneralimentatie moet betalen en dus dubbel betaalt.

 

  1. Partneralimentatie is afkoopbaar, kinderalimentatie kan niet afgekocht worden.

 

Ad 2. Verzekering afsluiten

 

Overlijdensrisicoverzekering alimentatie

Om te voorkomen dat de alimentatiebetaling stopt bij het overlijden van de ex-partner, kan een overlijdensrisicoverzekering worden afgesloten. Deze verzekering keert bij het overlijden van de ex-partner een bedrag uit: dit kan een bedrag ineens zijn of een maandelijkse uitkering.

 

Arbeidsongeschiktheidsverzekering alimentatie

Daarnaast is het ook mogelijk een verzekering af te sluiten die uitkeert als de ex-partner arbeidsongeschikt zou worden. Zo zijn de inkomsten beschermd. Het is wel belangrijk dat de begunstigde de premie voor de overlijdensrisicoverzekering zelf betaalt. Zo voorkomt de begunstigde mogelijke successierechten, indien de verzekering tot uitkering komt. Met deze premiebetaling kan rekening gehouden worden bij het vaststellen van de hoogte van de alimentatie.

 

Alimentatieduur, wijziging en indexering

 

Duur kinderalimentatie

De financiële verplichting om voor kinderen te zorgen loopt totdat zij de leeftijd van 21 jaar bereikt hebben. Voor jongmeerderjarigen (van 18 tot en met 20 jaar) bestaat een zogenaamde voortgezette onderhoudsplicht. Dit betekent dat een kind alleen alimentatie ontvangt als het niet zelf in het levensonderhoud kan voorzien. Als de jongmeerderjarige hierin wel zelf kan voorzien, bijvoorbeeld omdat het een betaalde baan heeft, zou de alimentatie kunnen stoppen.

 

Als een kind trouwt of een geregistreerd partnerschap aangaat, blijft de onderhoudsplicht van de ouder bestaan, de onderhoudsplicht van de echtgenoot van het kind gaat dan echter voor.

 

Vanaf 18 jaar gelden de afspraken over de alimentatie tussen het kind en de betalende ouder.

 

Duur partneralimentatie

De maximale duur van partneralimentatie is twaalf jaar. Bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap dat korter heeft geduurd dan vijf jaar en waaruit geen kinderen zijn geboren, is de maximale duur van de alimentatie gelijk aan de duur van het huwelijk of het partnerschap.

 

In theorie zou uit een huwelijk dat twee jaar heeft geduurd en waaruit kinderen zijn geboren, dus een alimentatieverplichting van twaalf jaar kunnen ontstaan.

 

De alimentatieplicht eindigt door:

  • overlijden van één van de partners;
  • hertrouwen, samenwonen, of aangaan van een geregistreerd partnerschap van de alimentatiegerechtigde. Zou de alimentatiegerechtigde van de nieuwe partner scheiden, dan doet dat de oude alimentatieplicht niet herleven;
  • vermindering van behoefte of draagkracht;
  • na verloop van de vastgestelde periode;
  • door afkoop;
  • zodanige gedragingen van de onderhoudgerechtigde dat de onderhoudsbijdrage naar redelijkheid niet (ten volle) gevergd kan worden.

 

Alimentatie wijzigen

Als één van de partners van mening is dat zich een wijziging heeft voorgedaan die van invloed is op de behoefte of de draagkracht van de ander, kan een wijzigingsverzoek bij de rechtbank worden ingediend. Een verzoek tot wijziging van de alimentatie kan dus zowel door de alimentatiegerechtigde als door de alimentatieplichtige worden gedaan.

 

Hierbij kan gedacht worden aan de volgende wijzigingen:

  • de alimentatieplichtige kan door werkloosheid (niet verwijtbaar) of arbeidsongeschiktheid niet langer aan de alimentatieverplichting voldoen;
  • de alimentatieplichtige is door wijziging van baan of door promotie meer gaan verdienen;
  • de draagkracht van de alimentatieplichtige verandert door een wijziging in de gezinssamenstelling;
  • de alimentatiegerechtigde heeft door baanverlies of arbeidsongeschiktheid minder inkomen.

 

Om wijzigingen van de alimentatie uit te sluiten, kunnen partijen een niet-wijzigingsbeding overeenkomen. Reden hiervoor kan zijn dat de alimentatiegerechtigde zo niet financieel de dupe wordt van bijvoorbeeld lastenverzwaring door het hertrouwen van de alimentatieplichtige.

 

Een advocaat van Cleerdin & Hamer Advocaten kan u begeleiden bij het wijzigen van de alimentatie of bij het overeenkomen van een niet-wijzigingsbeding.

 

Er zijn overigens twee uitzonderingen waarbij het beding van niet-wijziging door de rechter als ongeldig kan worden verklaard:

  • wanneer de omstandigheden dermate veranderd zijn dat het onredelijk is als de andere partij aan het geding wordt gehouden;
  • wanneer achteraf blijkt dat het beding is overeengekomen terwijl er bij één of beide partners duidelijk onvoldoende inzicht in behoefte en draagkracht bestond.

 

Indexering alimentatie

Net als de inkomens, gaat ook de alimentatie ieder jaar met een bepaald percentage omhoog. Dat percentage wordt vastgesteld door de Minister van Justitie. Hij houdt daarbij rekening met de stijging van de lonen in het bedrijfsleven en de overheid. Dit betekent dat elk jaar de alimenatie indexering opnieuw wordt berekent.

 

Fiscale aspecten

Kinderalimentatie & belasting

Betaalde kinderalimentatie is niet aftrekbaar, maar er kan wel sprake zijn van een buitengewone lastenaftrek. Als u maandelijks minimaal een bedrag ad €133,00 per kind aan alimentatie voldoet, dan komt u in aanmerking voor persoonsgebonden aftrek van uitgaven voor levensonderhoud.

 

Let op: voornoemd alimentatiebedrag wordt regelmatig geïndexeerd.

 

Als het alimentatie betreft voor kinderen van 18 jaar en ouder, bestaat er alleen recht op buitengewonelastenaftrek als het kind geen recht heeft op studiefinanciering.

 

Kinderalimentatie wordt niet beschouwd als inkomen van de ontvangende ouder.

 

Partneralimentatie & belasting

Betaalde partneralimentatie wordt door de fiscus afgetrokken van het belastbaar inkomen van de alimentatieplichtige.

 

Voor de alimentatiegerechtigde wordt alimentatie als inkomen gezien en dus belast. Het is belangrijk dat u hier rekening mee houdt.

 

Elke betaling voor het levensonderhoud van de ex-partner nadat u gescheiden bent gaan leven, kan als alimentatie beschouwd worden.

‹ terug

Laatste tweets

Volg @CHfamilierecht op twitter.

personen- en familierecht advocaten

Glenda Raap
CH Logo

Glenda Raap

Personen- en familierecht & Mediation
Mirjam van der Weide
CH Logo

Mirjam van der Weide

Personen- & familierecht, Mediation, Jeugdrecht & Psychiatrisch patiëntenrecht
Manon van Meurs
CH Logo

Manon van Meurs

Personen- en familierecht, Mediation & Psychiatrisch patiëntenrecht
Paul van Putten
CH Logo

Paul van Putten

Strafrecht, Personen en Familierecht, Jeugdrecht, Psychiatrisch Patiëntenrecht & Sociaal Zekerheidsrecht
Mirjam Nieuwendijk
CH Logo

Mirjam Nieuwendijk

Personen- en familierecht & Psychiatrisch patiëntenrecht
Myrthle Cheuk a Lam
CH Logo

Myrthle Cheuk a Lam

Personen- & Familierecht, Jeugdrecht & Benadeelde partij