Door: Mirjam Nieuwendijk

Hoe zit het nu precies met het draagmoederschap, wat mag wel en wat mag niet? Draagmoederschap is in Nederland onder omstandigheden mogelijk, maar wanneer en op welke wijze? En wat zijn de juridische gevolgen voor een kind en zijn wensouder(s) als het is geboren uit een draagmoeder? Wat moet er juridisch geregeld worden?

Ik zal beginnen met het beantwoorden van de vraag wat een draagmoeder is. Een draagmoeder is zwanger voor een ander, bijvoorbeeld voor een homostel of heterostel dat geen kinderen kan krijgen. Of voor een alleenstaande. Wensouders noemen we dit. Een draagmoeder draagt het kind na de geboorte over aan de wensouder(s). De wensouder(s) neemt of nemen na de geboorte de verzorging en opvoeding van het kind en het juridisch ouderschap op zich.

Draagmoederschap, wat mag wel en wat mag niet Tijd voor een check-up! | Cleerdin & Hamer Advocaten

Dit mag in Nederland alleen gedaan worden wanneer een draagmoeder de wensouder(s) uit naastenliefde helpt, zonder daarvoor betaald te worden. Vaak is wel sprake van een financiële vergoeding voor gemaakte kosten van de draagmoeder. Het is ook niet toegestaan op via een website reclame te maken om vraag en aanbod rond draagmoederschap te stimuleren, of om via sociale media kenbaar te maken je een draagmoeder zoekt of andersom.

Zwanger worden

Er zijn twee manieren van waarop de draagmoeder zwanger kan worden: via haar eigen eicel of via de eicel van een andere vrouw. Bij de eerste optie – laagtechnologisch draagmoederschap – draagt de moeder een kindje dat is ontstaan uit haar eigen eicel. Meestal gaat dit via inseminatie met het sperma van de wensvader. Bij hoogtechnologisch draagmoederschap wordt gebruik gemaakt van de eicel van een andere vrouw. De eicel wordt bevrucht met het sperma van de wensvader, via IVF. Het embryo dat hieruit ontstaat wordt geplaatst in de baarmoeder van de draagmoeder. In Nederland kunnen inmiddels op beide wijzen draagmoeders zwanger worden.

Wat als er een kindje uit een draagmoeder wordt geboren?

Wat als er een kindje uit een draagmoeder wordt geboren? Wat is dan zijn of haar juridische status? De regels zoals die nu zijn opgenomen in het Burgerlijk Wetboek gaan niet over draagmoederschap. Om juridische banden tussen het kind en de wensouder(s) te creëren moeten veel juridische stappen worden gezet. Ik zal daar hier nu niet uitgebreid op in gaan. Uiteindelijk zal het kind een geboorteakte krijgen met daarop de wensouder(s) en de wensouder(s) krijgen het ouderlijk gezag. Het juridische proces kost veel tijd en in de tussentijd is de juridische situatie van het kind niet in overeenstemming met de feitelijke situatie.

Het draagmoederschap

Om de rechten van kinderen beter te kunnen waarborgen dient er in Nederland een wettelijke regeling over het draagmoederschap te komen. De Staatscommissie Herijking ouderschap heeft een regeling voorgesteld waarmee bewerkstelligd kan worden dat het kind vanaf zijn geboorte de wensouders als juridische ouders zal hebben. De wensouders en draagmoeder maken voor de conceptie met elkaar afspraken over het draagmoederschap. De afspraken die worden gemaakt leggen zij voor aan de rechtbank en die moet beoordelen of draagmoeder en wensouders zich voldoende realiseren wat de gevolgen zijn van het op deze manier een kind krijgen en of de afspraken voldoende zorgvuldig tot stand zijn gekomen. Als de rechtbank de afspraken goedkeurt, wenden de wensouders zich met de beschikking tot de gemeente en kunnen de wensouders nadat het kind is geboren als ouders op de geboorteakte worden vermeld.

Inmiddels is een wetsvoorstel aangaande deelgezag en draagmoederschap in consulatie gegaan. Wij houden u op de hoogte!

Mocht u vragen hebben over het draagmoederschap, donorovereenkomsten of het vormgeven van meeroudergezinnen? Neem contact op met mr. Mirjam Nieuwendijk of mr. Nickie Groen, zij kunnen u verder helpen.

Recente berichten